Her gün yazı yazarken klavyeye baka baka ya da bakmadan zaman geçiriyorsunuz. Hiç dikkat ettiniz mi harflerin dağılımına?
Türkçe karakter olarak nitelediğimiz 6 harf (Ğ, Ü, Ş, İ, Ç ve Ö) Q klavyede en sağda emaneten duruyorlar. Türkçe Q klavye diye uydurulan bir pazarlama yalanıdır bu. Adı bile yabancı. Hemen sağ tarafa çakılıp yutturulmuştur insanlara.
Q klavyenin dışında Türkçe’ye uygun olarak yapılmış F klavye mevcut. Aşağıdaki görsellerde Türkçe’de en çok kullanılan harflerin klavyeler üzerindeki yerleşimlerini görülüyor. F klavyedeki harfler daha derli toplu duruyor.
F klavyede harflerin kullanım sıklığı %49′u sol ele %51′i de sağ ele dağılmıştır.
F klavyenin hikayesi
Türkçe sözlerde çok sık kullanılan seslerin karşılığı olan harfler F klavyede en kolay ulaşılabilecek yerlere serpiştirilmiştir. Türkçedeki harflerin kullanılma oranlan, ünlü-ünsüz ses ilişkileri, hece ve söz yapısı, parmakların kuvvet, yetenek ve işleklikleri göz önünde bulundurularak üretilen F klavye, bu özellikleri bakımından Türkçeye çok uygundu. Yaklaşık 30.000 Türkçe sözün ölçü alındığı bir değerlendirmede a harfi 26.323, e harfi 16.308, k harfi 13-542, i harfi 13.384, m harfi 11.263, l harfi 10.496, t harfi 9-669, r harfi 8.698 kez geçmekteydi. Bu oran göz önünde bulundurularak söz konusu harfler, F klavyede en uygun yerlere yerleştirilmiştir. Q klavyede ise en çok kullanılan harfler tabir caizse klavyenin en ücra köşelerine dağıtılmış durumdadır. Buna karşılık, Türkçede 30.000 sözde sadece 125 defa geçen ve en az kullanılan harf olan j harfi, Q klavyede en uygun yere konulmuştur. F klavyede bu harfin yerinde Türkçede en fazla kullanılan ünsüz olan k harfi bulunmaktadır.
Ülkemizde Bakanlıklar Arası Standardizasyon Komitesi 20 Ekim 1955 günü F klavyenin bu özelliğini resmen kabul etmiş, daha sonra Türk Standartları Enstitüsü ile Devlet Malzeme Ofisi de bu kararı benimsemiştir.
F klavyenin önündeki engeller
- İşletmelerin neredeyse hepsinin Q klavye kullanıyor olması.
- İnsanların alışkanlıklarından vazgeçmesi zordur.
- Birçok yazılımda kısayolların Q klavyeye göre düzenlenmesi.
- Yasalardaki boşluklar Q klavyenin kullanımına çanak tutuyor.
F klavyenin yaygınlaşması için ne yapabilirsiniz?
- Gözünüzü karartıp bir F klavye satın alın, kullanın. Özellikle öğrenciler için şu tatil günleri yeni bir şeyler öğrenmenin tam zamanı. (Bulmak zordur. İnternette arıyorsanız daha çok F ve Q klavyenin karşılaştırmalarına rastlayacaksınız.)
- Satın almayacak olsanız da satış görevlilerine sorun F klavye olup olmadığını. Müşteriden F klavye talebinin arttığını gören satıcı arz etmeye de başlayacaktır.
- F ve Q klavye hakkında bilgi sahibi olup bilginizi paylaşın.
Sonuç : Q klavyenin nereden çıktığını araştırırken F klavye gerçeğini öğrendim. Bilimsel bir araştırmanın ürünü F klavye. Sadece Q klavye kullandım şu günlere kadar. Birkaç gün içinde F klavye alıp kullanmaya başlıyorum. Q klavye ile F klavye farkını yazıya dökerim bir süre sonra.
–
Kaynaklar
- Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın -Q klavye sorunu ve bilgisayarlarda Türkçe karakterler
- T-infection - F klavye
- Vikipedi - F klavye
- Zemberek Nlp - F ve Q’nun savaşı
Benzer Yazılar
Etiketler: araç gereç, araştırma, f klavye, klavye, q klavye, türkçe
Yorumlar 6
Bu harika derleme için çok teşekkürler.
Benim F klavye’ye geçmek istemememdeki en önemliğ neden kısa yol tuşlarıdır. işim gereği tüm programlarda kısayol kullanıyorum.
Bu konu hakkında bende blogumda bir yazı yazmıştım: Alışkanlıklar
Umarım kullandıktan sonraki deneyimlerinizi de okuma şansım olur.
Tarih: 17 Tem 2008 - 9:33 ¶Fe klavyeye yaklaşık bir hafta önce terfi ettim.
Kullandığım kısayollar klavye değişiminde olumsuz etki yaratmadı. Aksine daha hızlı kullanır oldum kısayolları. Çünkü yeni bir klavle düzeni öğrenirken on parmak çalışmaya başladım.
Tarih: 17 Tem 2008 - 11:25 ¶Merhaba,
Sayın Hasan Yılmaz öncelikle site hakkında bir-iki söz söylemek isterim. Gerçekten bu tip bir çalışmanın arayışı içinde olan insanlardan biriyim. Bilgisayar alanında oturmuş bir terimler sözlüğü olmasını çok isterim. Maalesef TDK bu konuda yeterince etkili değil.
Ancak siteniz bence gereken biçimde değil. Bir “blog” (günlük) sistemi bu proje için yetersiz kalacaktır. Bir müddet sonra tamamen “tag” (etiket) lere bağlı olacaksınız. Gerçi kullandığınız etiket sistemi geliştirilerek ihtiyacı karşılaması (ileride büyük bir arşiv olması) kolaylıkla sağlanabilir.
Sitenizi elimden geldiği kadar desteklemek istiyorum.
————————————-
Yazı hakkında:
“On parmak” isimli bir program vardı, bilenler bilir. Windows 3.1 den bu yana sanırım var. 2.0 sürümü ücretsiz indirilebiliyor. Hem Q hem de F klavye kullanımını oradan dersleri sırasıyla takip ederek öğrenmeniz mümkün. Şu an Q klavye kullanan ve kullandığı yazılımlar tamamen Q ya göre ayarlanmış biri olarak F e pek sıcak bakamıyorum ama dizilişi beni hep hayran bırakmıştır. Çünkü yazarken bir sesli bir sessiz harf yazdığınızı düşünürseniz kontrol sürekli sağ elden sol ele- sol elden sağ ele uyum içinde geçip duracaktır.
Bir gazetecinin köşesinde (hatırlayamıyorum maalesef ismini) Q klavyenin yazımı yavaşlatmak için icad edildiğini de okumuştum. İnsan harflerin dizilişine bakınca hak veriyor :-)
Eski Tercüman gazetesinin başlattığı bir “Yaşayan Türkçemiz” hareketi vardı. O hareket TDK tarafından resmi olarak desteklenmemişti ama Türkçe kullanımına çok faydaları dokunmuştu. Umarım bu hareketiniz de bizlere çok şeyler katacak, kazandıracaktır. Hazırladığımız belgelerde daima İngilizce eşdeğeri yerine Türkçe sini kullanmayı, gerekiyorsa İngilizcesini belirtmeyi isteriz. Bu projeniz için teşekkürler…
Tarih: 21 Tem 2008 - 21:55 ¶Blog sistemini tercih ettim çünkü güncellik bu şekilde en yüksek seviyede olacak.
Etiket sistemi ise bir sözlükten çok Türkçeyi tehdit eden kelimeleri daha rahat görmeye yarayan bir araç sadece.
Ayrı bir sözlük olması iyi olurdu. Ancak önemli olan sözlük olup olmaması değil. Önemli olan insanların ana dil bilincine sahip olması ve bunu pratiğe dökmesidir. En büyük destek de bu şekilde olabilir.
Ayrıca bir destek sayfası hazırlamayı düşünüyorum. Tek kişi ile çok etkili olmaz bu iş, genele yaymak gerek.
Güzel düşünceleriniz için teşekkürler.
Tarih: 21 Tem 2008 - 23:39 ¶klavye:clavier fransızca
şimdi fransızca kelimeleri okunduğu gibi yazarsan “türkçe” mi konuşmuş olursun?
yoksa sitenin ismi “hedef fransızca”mı olacak? yoksa bizler çok mu “kek” miyiz?
Tarih: 01 Ağu 2008 - 10:07 ¶nedir bu ikilemlik okul hayatı boyunca f klavye kullan harflerin yerini beynine kazı sonra okul dışında emek harcadığımız f kalvye yerine Q lara muhtac ol.öyle zorki buna alışmak okul hayatı biteli üç yıl oldu ben hala Qlarla saklambaç oynuyorum.ama böyle gelmiş böylede gider.benim kaderimi yaşayan yüzlerce insan var.bizde zaman alsada üstesinden gelicez.
Tarih: 04 Eki 2008 - 12:03 ¶Geri izlemeler 2
[...] F ve Q Klavye savaşı hakkındaki görüşlerim şu sayfadaki harika derlemeyi okuyunca biraz [...]
Fe klavyeye terfi…
Zor, yıllar sonra alışılmış Q klavyeyi değiştirmek. Yeni sistem kurulumlarında her zaman karşımıza çıkan bir soru vardır; Türkçe Q klavye mi, Türkçe F klavye mi? [...]
……
Yorum yaz